Kredietmarkten voorspellen recessie?
Door Olav | 1 augustus 2011
Ik voorspelde eerder een nieuwe recessie hier, hier, en hier. Als de kredietmarkten correct zijn, is een nieuwe recessie een kwestie van maanden.
De kredietmarkten blijven een verzwakkende economie signaleren. Dat terwijl de aandelenbeurzen in de VS pieken. In 2007 piekten diezelfde beurzen twee maanden voordat de recessie begon. Reden genoeg om mijn shortpositie op technologieaandelen uit te breiden wanneer zich daar een goede kans voor doet.
Ik vermoed dat de door iedereen verwachte rally na het bereiken van een akkoord over de verhoging van het schuldenplafond niet lang gaat duren. De macrocijfers tonen allen een vertraging van de economie aan. Anderzijds kan ik het net zo goed mis hebben.
Zie de volgende grafieken waarin corporate bonds en de 5 year interest rate swap spread ten opzichte van de S&P aandelenindex weergegeven worden:
Een vaker gebruikte indicator voor recessies toont een heel ander beeld. Ik heb het over de inverted yield curve. Wanneer de rente op kortetermijnobligaties de rente op langetermijnobligaties overtreft, duidt dat een recessie aan. Althans, vroeger dan.
Normaal gesproken levert een obligatie die voor langere tijd verstrekt wordt meer op dan een kortetermijnobligatie. Dit ter compensatie van de inflatie en een hogere risicofactor vanwege de langere looptijd.
Wanneer de krediethoeveelheid in een economie kunstmatig vergroot wordt, worden er projecten ondernomen waarvoor niet de middelen zijn vrijgemaakt omdat deze niet gepaard gaan met een gelijktijdige afname in consumptie. Dit is vergelijkbaar met het beginnen aan de bouw van een huis, terwijl er niet genoeg stenen zijn om de klus af te maken.
Bedrijven moeten deze projecten herzien wanneer de kortetermijnrentes stijgen. Zij lijden onder een liquiditeitsprobleem en maken verliezen. Leners zijn op dat moment bereid om meer te betalen voor een kortetermijnlening dan een langetermijnlening. Hierdoor stijgt de rente op kortetermijnobligaties.
Aan de andere kant maken kredietverstrekkers zich zorgen over de staat van de economie op korte termijn. Daarom zijn ze eerder bereid om langetermijnobligaties te kopen. De inflatiepremium bovenop de rente daalt en de vraag naar langetermijnobligaties stijgt. Dit zorgt ervoor dat de rente op langetermijnobligaties daalt.
Het gevolg is de inverted yield curve. Voor een korte tijd zijn de rentes op kortetermijnobligaties hoger dan de rentes op langetermijnobligaties. In bijna alle historische gevallen leidde de inverted yield curve een jaar later een recessie in.
Deze yield curve wordt traditioneel op basis van Amerikaanse staatsobligaties berekent, daar deze obligaties de laagste risicofactor droegen en dus de duidelijkste inzichten gaven. Ben Bernanke gebruikt deze indicator om de kans op een recessie in te schatten. Op dit moment geeft deze indicator echter aan dat een recessie op korte termijn uitgesloten is.
Of is er iets anders aan de hand? Ja. De Amerikaanse staatsobligaties zijn niet langer betrouwbaar. De inflatieverwachtingen stijgen en de kredietwaardigheid van de VS is ernstig in het geding. Dat blijkt onder andere uit het feit dat het verschil tussen korte- en langetermijnobligaties van de VS op recordhoogte ligt. Daarnaast houdt de FED de kortetermijnrente al enige tijd rond de nul, wat de marktrente van kortlopend schuldpapier ernstig drukt.
Dat betekent dat de inverted yield curve, zoals hij vroeger gebruikt werd, op dit moment geen betrouwbare indicator voor recessie is. Ondanks dat deze indicator betrouwbaar was in 2007, maakt de huidige situatie deze aanwijzer zo goed als waardeloos.
Ik blijf bij mijn voorspelling dat we dit jaar of volgend jaar officieel in een recessie duiken. Ik verwacht ook dat Bernanke op korte termijn QE3 aankondigt op basis van de tegenvallende macrocijfers.
Met dank aan Macrostory.com voor de grafieken.



Olav Dirkmaat is masterstudent Economie aan de Rey Juan Carlos Universiteit in Madrid. Hij behaalde eerder een master in Marketing aan de Vrije Universiteit in Amsterdam. Beleggen is zijn grote passie.



2 reacties
Pingback: Globaliteit.nl | Een verfrissende kijk op economie, beleggen, innovatie & politiek
Pingback: Globaliteit.nl | Een verfrissende kijk op economie, beleggen, innovatie & politiek